Health_Based Research

fa بررسی تأثیر اقتصاد زیرزمینی بر واردات دارو در ایران The Effect of Underground Economy on Importing Medicine in Iran پژوهشي Research بررسی تأثیر اقتصاد زیرزمینی بر واردات دارو در ایران سید عبدالمجید جلایی١، آنیتا دولت زاده*٢، امید ستاری٣، بهزاد نجفی٤   دریافت مقاله:٩٤/٠٨/٢٤                    دریافت مقاله اصلاح شده:١١/١٤/ ٩٤              پذیرش مقاله:٩٤/١٢/٠٢ <div> ١. استاد، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. </div> ٢ . کارشناس ارشد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. ٣. دانشجوی دکتری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران. ٤. استادیار، کارشناس دفتر بودجه وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. *نویسنده مسؤول:کرمان، بلوار جمهوری اسلامی، روبروی اورژانس، کوچه ١٥،شرقی ٤، سمت چپ، درب ٤. تلفن: 09137134187                                         Email:<a href="mailto:anitadolatzadeh@yahoo.com">anitadolatzadeh@yahoo.com</a> چکیده: مقدمه: دارو به عنوان یک کالای استراتژیک، ارتباط مستقیم با سلامت و بهداشت جوامع دارد. سیاست‌گذاری در زمینه تأمین نیازهای دارویی بخش سلامت کشور وابسته به تعیین اثر عوامل مختلف مؤثر بر تولید‌، واردات و مصرف دارو است. واردات دارو طبق ادبیات اقتصادی مانند واردات هر کالای دیگر می‌تواند تابعی از درآمد ملی و نرخ ارز در نظر گرفته ‌شود. یکی از عواملی که بر واردات دارو تأثیرگذار است، فعالیت‌های اقتصادی زیرزمینی مرتبط با آن مثل قاچاق دارو و بازارهای غیررسمی است. روش بررسی:در این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد منطق فازی و با استفاده از نرم‌افزارMatlab نسخه 2012، حجم اقتصاد زیرزمینی برآورد گردید و سپس با تصریح یک مدل واردات برای اقلام دارویی، اثر اقتصاد زیرزمینی بر تقاضای واردات دارو در ایران در دوره ٩٠-١٣٥٠ با استفاده از روش حداقل مربعات معمولی و توسط نرم افزار Eviews نسخه ٦ مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: اولاً سهم اقتصاد زیرزمینی در تولید ناخالص داخلی در طول دوره مورد بررسی پر نوسان و ثانیاً اثر اقتصاد زیرزمینی بر تقاضای واردات اقلام دارویی در ایران منفی و غیرمعنادار بود. بحث و نتیجه‌گیری: معنادار نبودن اثر حجم اقتصاد زیرزمینی بر واردات دارو در کشور بیانگر این است که علی‌رغم ضرورت توجه به پدیده قاچاق و بازارهای پنهان و غیر رسمی دارو در امر سیاست‌گذاری، تصمیم‌گیری بخش سلامت در حوزه واردات دارو بدون توجه به این عامل مهم صورت پذیرفته است. <div style="text-align: justify;"></div> واژگان کلیدی: اقتصاد زیرزمینی، تقاضای واردات دارو، رویکرد منطق فازی، روش حداقل مربعات معمولی <div style="text-align: justify;"></div> ارجاع: جلایی سیدعبدالمجید، دولت زاده آنیتا، ستاری امید، نجفی بهزاد.بررسی تأثیر اقتصاد زیرزمینی بر واردات دارو در ایران. مجله پژوهش‌های سلامت محور ١٣٩٤؛ ١(٣): ٢٦٥-٢٥٥. The Effect of Underground Economy on Importing Medicine in Iran Jalaee Seyed Abdolmajid1,Dowlatzadeh Anita2*, Sattari Omid 3,Nadjafi Behzad4 Received: 15. 11. 2015             Revised: 03. 02. 2016              Accepted: 21. 02. 2016 <div> 1.Professor, Department of Economics, School of Management and Economics, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran </div> 2.MSc, School of Management and Economics, Shahid Bahonar University,Kerman, Iran. 3.PhD Student, Department of Economics, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. 4. Assistant Professor, Expert Office Budget Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. *Correspondence: Building 4,Alley 15, Eastern 4, Jumhori Blv., Infront of EMS,Kerman. Tel: 09137134187                                  Email: anitadolatzadeh@yahoo.com Abstract Introduction:<a href="http://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&ved=0CB0QFjAAahUKEwizzLHA_YvGAhULz4AKHWlPAFM&url=http%3A%2F%2Ffdo.behdasht.gov.ir%2Fuploads%2F114_1174_z13.pdf&ei=WcV7VfO7DIuegwTpnoGYBQ&usg=AFQjCNEsOkAQvZdEMIjkGdF046EutsFsPQ&sig2=vh4xrljMRGdPigFo_JbRJA&bvm=bv.95515949,d.eXY&cad=rja">Pharmaceutical Products</a> as strategic commodities have direct relationship with public health status. Policy making in this sector strongly depends on determination of different factors that affect medicine production, consumption and imports. According to economic literature, like other commodities, medicine imports are affected by exchange rate and grass national product (GNP). One of the most important factors affecting medicine import is related underground economic activities like medicine smuggling and informal markets. Method:In this study, through benefiting from fuzzy logic approach and using Matlab 2012 software, the size of underground economy in Iran was estimated.  Then, by specifying an import model for pharmaceutical products, the effect of underground economy on medicine import demand in Iran during 1971-2011 was determined using ordinary least squares (OLS) method in Eviews6. Results:Share of underground economy on grass domestic product (GDP) during this period has been swingy and the effect of underground economy on medicine imports has been negative but non-significant. Conclusion:Despite the necessity of considering medicine smuggling and informal markets in health sector, this important factor has been neglected in Iran policymaking processes and decision makings for medicine import. <div style="text-align: justify;"></div> Keywords:Underground economy, Medicine import demand, Fuzzy logic approach, Ordinary least squares method <div style="text-align: justify;"></div> Citation: Jalaee SA, Dowlatzadeh A, Sattari O, Nadjafi B.The Effect of Underground Economy on Importing Medicine in Iran. Journal of Health Based Research 2016; 1(3): 255-265. اقتصاد زیرزمینی, تقاضای واردات دارو, رویکرد منطق فازی, روش حداقل مربعات معمولی Underground economy, Medicine import demand, Fuzzy logic approach, Ordinary least squares method 255 265 http://hbrj.kmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-31-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Abdolmajid Jalaee سیدعبدالمجید جلایی 10031947532846003331 10031947532846003331 No Professor, Department of Economics, School of Management and Economics, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran شهید باهنر کرمان anita dowlatzadeh آنیتا دولت زاده anitadolatzadeh@yahoo.com 10031947532846003332 10031947532846003332 Yes دانشگاه شهید باهنر کرمان Omid Sattari امید ستاری 10031947532846003333 10031947532846003333 No PhD Student, Department of Economics, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشگاه تربیت مدرس تهران Behzad Nadjafi بهزاد نجفی 10031947532846003334 10031947532846003334 No Assistant Professor, Expert Office Budget Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran وزارت بهداشت